EU-leeftijdsverificatie. De regulatoire strijd om kinderen te beschermen tegen het digitale Wilde Westen
De politieke opschudding is merkbaar nu sociale media steeds meer veranderen in een digitaal Wilde Westen, waardoor regeringen snel ingrijpen om het digitale landschap te reguleren. De Spaanse premier Pedro Sánchez nam geen blad voor de mond tijdens de World Governments Summit in Dubai: “Vandaag de dag worden onze kinderen blootgesteld aan een omgeving die ze nooit alleen hadden moeten betreden: een wereld vol verslaving, misbruik, geweld, pornografie, manipulatie en nog meer geweld.” Daar zullen maar weinig mensen het niet mee eens zijn.
Feb Fri 27 2026
Na de baanbrekende beslissing van Australië om kinderen onder de 16 jaar te weren van digitale platformen, heeft Spanje aangekondigd dat het een eigen wetgevingsproces in gang zet[1]. Denemarken en Frankrijk volgen een vergelijkbare koers en streven ernaar gebruikers onder de 15 jaar te weren van sociale media[2], Tegelijkertijd heeft de Britse regering een consultatie geopend over het beperken van mobiele telefoons op scholen, als onderdeel van een bredere strategie ter bescherming van kinderen. Italië lijkt het volgende land dat volgt[3].
De boodschap is duidelijk: het is niet langer aanvaardbaar om minderjarigen zonder toezicht online te laten, aangezien de online omgeving duidelijk niet op hen is afgestemd.
Hoe leeftijdsverificatie in Europa werkt onder de DSA
Op 14 juli 2025 publiceerde de Europese Commissie haar officiële richtlijnen over de bescherming van minderjarigen online onder Artikel 28 van de Digital Services Act (DSA)[4]. Voor het eerst presenteerde Brussel een gestructureerde aanpak voor leeftijdsverificatie. Het riep platforms op om robuuste, proportionele en privacyvriendelijke methoden voor leeftijdsverificatie toe te passen.
De richtlijnen maken onderscheid tussen drie hoofdmethoden:
Zelfverklaring, volledig gebaseerd op de verklaring van de gebruiker dat hij of zij ouder is dan de vereiste leeftijd.
Leeftijdsschatting, waarbij technische middelen zoals gedrags- of biometrische analyse worden gebruikt om te bepalen of een gebruiker binnen een bepaalde leeftijdscategorie valt.
Leeftijdsverificatie, de veiligste en meest nauwkeurige methode, gebaseerd op geverifieerde identiteitskenmerken en vertrouwde geverifieerde digitale bewijzen in plaats van zelfverklaring.
De laatste methode is de richting die de Europese Commissie nastreeft. De Commissie benadrukt dat elke vorm van leeftijdsverificatie moet voldoen aan de Europese privacywetgeving. Daarbij gaat het vooral om de beginselen van gegevensminimalisatie en privacy by design onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Mechanismen voor leeftijdsverificatie mogen minderjarigen geen extra privacyrisico’s opleveren en mogen niet worden gebruikt voor surveillance of grootschalige gegevensverzameling[5]. In dit kader is het EU-model voor leeftijdsverificatie ontwikkeld.
Blauwdruk voor een veiliger internet. Naar een EU-geharmoniseerde aanpak voor leeftijdsverificatie
Om leeftijdsverificatiesystemen in Europa op elkaar af te stemmen, heeft de Commissie een open-source white-label blauwdruk uitgebracht, die elke lidstaat eenvoudig kan aanpassen[6]. Het initiatief draagt bij aan Artikel 28 (1) van de DSA (Online bescherming van minderjarigen)[7], door een gemeenschappelijke aanpak te bieden waarmee online platforms op een eenvoudige en privacy-vriendelijke manier de leeftijd van hun gebruikers kunnen verifiëren[8].
De blauwdruk maakt het mogelijk dat gebruikers kunnen aantonen dat zij een bepaalde minimumleeftijd hebben bereikt, zonder dat zij hun identiteit hoeven te onthullen. In plaats van een identiteitsbewijs of geboortedatum te delen, tonen zij enkel een geanonimiseerde ‘ja/nee-token’ (Proof of Age). Dit gebeurt zonder tracking, zonder gedragsprofilering en zonder het opslaan van enorme databases met persoonsgegevens van kinderen.
In oktober 2025, enkele maanden na de introductie van de eerste versie, bracht de Commissie een verbeterde tweede versie uit, met nieuwe verificatie-opties zoals elektronische ID’s (eID’s), paspoorten en nationale identiteitskaarten, om leeftijdsbewijzen te verkrijgen. Dit maakte het systeem toegankelijker en zorgde voor een betere aansluiting bij het werk rond de Digital Credentials API. Tegelijkertijd vereenvoudigde het de leeftijdsverificatie en konden lidstaten het model in hun nationale systemen integreren.
De blauwdruk opereert als een zelfstandige app en laat veel functies zien die de toekomstige European Digital Identity Wallet (EUDI-wallet)[9], zal aanbieden. Dit EU-brede digitale ID-systeem, zal naar verwachting eind 2026 worden ingevoerd.
De EUDI-walletrevolutie. Europa’s volgende digitale identiteit getest
Dit systeem is ontworpen om digitale interacties in Europa eenvoudiger te maken. Dankzij het recent aangepaste eIDAS-kader, dat de Europese Digitale Identiteit regelt, ontwikkelt elk land minimaal één EUDI wallet[10].
De wallet geeft toegang tot zowel openbare als private diensten in de hele EU, zoals overheidsdiensten, het openen van bankrekeningen, betalingen uitvoeren, elektronische handtekeningen plaatsen en meer[11]. Daarnaast geeft het gebruikers de volledige controle over welke persoonlijke gegevens zij delen en wanneer, via cryptografisch gecertificeerde en selectieve attributen.
Het bekende motto: All Your Data. All Yours.
Volgens de DSA-richtlijnen moet elke lidstaat uiterlijk eind 2026 minstens één EUDI-wallet aanbieden[12]. De wallet stelt gebruikers in staat specifieke kenmerken, zoals hun leeftijd, op een selectieve en veilige manier te verifiëren via cryptografisch ondertekende attributen, in plaats van met identiteitsdocumenten.
Kortom: het systeem minimaliseert gegevensblootstelling en maximaliseert vertrouwen. Het zou de standaardmethode voor leeftijdsverificatie in Europa kunnen worden.
Wat staat er op het spel? Uitdagingen en kerninzichten
De beweging is duidelijk: Europa gaat snel richting een tijdperk waarin minderjarigen betrouwbare en privacy-vriendelijke middelen nodig zullen hebben om hun leeftijd te bewijzen, en veilig toegang te krijgen tot bepaalde online diensten, zoals sociale media en andere risicovolle digitale omgevingen[13]. Maar de weg ernaartoe is complex.
In zijn General Comment nr. 25 (2021)[14] benadrukte het VN-Kinderrechtencomité dat de digitale omgeving een diepgaande invloed heeft op het leven van kinderen. Het kan nieuwe mogelijkheden creëren voor de verwezenlijking van hun rechten, maar ook nieuwe risico’s op uitbuiting en schade met zich meebrengen. Vandaar dat Staten ervoor moeten zorgen dat digitale regelgeving de rechten van kinderen respecteert. Dit omvat het recht op informatie, onderwijs, cultuur, vrije tijd, expressie en privacy. Online platforms moeten dus sterke veiligheidsmaatregelen nemen en privacy-first oplossingen integreren om deze fundamentele rechten te waarborgen.
Niet alle platforms zijn ontwikkeld voor jonge gebruikers. Tegelijkertijd moet ieder kind het recht hebben om toegang te krijgen tot de digitale wereld, zonder het risico te lopen op mishandeling of schadelijke inhoud. De voorgestelde European Digital Identity Wallet (ID-wallet), naar verwachting beschikbaar vanaf 2027, zou platforms kunnen helpen om aan vereisten voor leeftijdsverificatie te voldoen en tegelijk een veiliger, privacy-vriendelijker en kindvriendelijker digitaal ecosysteem te bevorderen.
De regulatoire strijd is nog lang niet voorbij. De ontwikkelingen in de Europese gegevensregulering laten één trend zien: het Digitale Wilde Westen maakt stap voor stap plaats voor een gestructureerd en rechtenbewust Europees kader.
By Priscilla Colaci
[1] Johar, A. (2026, February 3). Spain plans youth social media ban. Mobile World Live. https://www.mobileworldlive.com/europe/spain-plans-youth-social-media-ban/.
[2] Marchal, L. (2026, January 29). Listen: Is it realistic to ban kids from social media? EUobserver. https://euobserver.com/200657/listen-is-it-realistic-to-ban-kids-from-social-media/; Ziady, H. (2026, February 3). 'We will protect them from digital Wilde West'. Another country will ban social media for under-16s. CNN Business. https://edition.cnn.com/2026/02/03/tech/spain-under-16-social-media-ban-intl
[3] Donkin, C. (2026, January 20). UK mulls following Australian child social media ban. Mobile World Live. https://www.mobileworldlive.com/europe/uk-mulls-following-australian-child-social-media-ban/; Desmarais, A. (2025, November 17). The age verification era: Which EU countries are restricting access to adult sites? Euronews. https://www.euronews.com/next/2025/11/17/the-age-verification-era-which-eu-countries-are-restricting-access-to-adult-sites.
[4] “These guidelines describe the measures that the Commission considers that providers of online platforms accessible to minors should take to ensure a high level of privacy, safety and security for minors online, in accordance with Article 28(1) of Regulation (EU) 2022/2065”. Commission publishes guidelines on the protection of minors. (n.d.). Shaping Europe’s Digital Future. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/commission-publishes-guidelines-protection-minors.
[5] Ibidem. Accuracy, Reliability, Robustness, Non-Intrusiveness and Non-discrimination are the key factors that providers of online platforms accessible to minors should consider when adopting the age verification method. On this also Articles 28, 34, 35 DSA and recital 71 DSA, as well as Articles 5(1)[c], 8, 25 GDPR.
[6] The EU approach to age verification. (n.d.). Shaping Europe’s Digital Future. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/eu-age-verification.
[7] Regulation (EU) 2022/2065 of the European Parliament and of the Council of 19 October 2022 on a Single Market for Digital Services and Amending Directive 2000/31/EC (Digital Services Act). (2022). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj/eng.
[8] A full tutorial of how Age Verification Blueprint works is available at this link: https://youtu.be/ULFTrTznG7Y?si=KRWOtByh1l6Gbtf5.
[9] The EU approach to age verification. (n.d.). Shaping Europe's Digital Future. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/eu-age-verification
[10] Article 5(1) states that: "For the purpose of ensuring that all natural and legal persons in the Unione have secure, trusted and seamless cross-border access to public and private services, while having full control overt their data, each Member State shall provide at least one European Digital Identity Wallet within 24 months of the date of entry into force of the implementing acts [...]", Article 5a to 5f - eIDAS 2 text. (n.d.). https://www.european-digital-identity-regulation.com/Article_5a_(Regulation_EU_2024_1183).html. For the whole text: Regulation (EU) 2024/1183 of the European Parliament and of the Council of 11 April 2024 amending Regulation (EU) No 910/2014 as regards establishing the European Digital Identity Framework. (2024, April). European Union. https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1183/oj
[11] The EUDI Wallet is the result of four large-scale pilot projects launched in April 2023 to test and deploy this age verification approach in a secure way. The pilots aimed to explore how Digital Wallet could improve europeans’ digital life. Find out more at: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/eudi-wallet-implementation; https://commission.europa.eu/topics/digital-economy-and-society/european-digital-identity_en; https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/commission-publishes-guidelines-protection-minors; and https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1183/oj.
[12] Commission publishes guidelines on the protection of minors. (n.d.). Shaping Europe’s Digital Future. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/commission-publishes-guidelines-protection-minors
[13] Within the first investigative actions against Apple App Store and Google Play, Snapchat, and YouTube, under the DSA, the Executive Vice-President for Tech Sovereignty, Henna Virkkunen, said: “We will do what it takes to ensure the physical and mental well-being of children and teens online. It starts with online platforms. Platforms have the obligation to ensure minors are safe on their services – be it through measures included in the guidelines on protection of minors, or equally efficient measures of their own choosing […].” .
[14] Committee on the Rights of the Child. (2021). Convention on the Rights of the Child: General comment No. 25 (2021) on children’s rights in relation to the digital environment. https://docstore.ohchr.org/SelfServices/FilesHandler.ashx?enc=yxAGYTHP5cuVJcGAiqi5euEP%2FNt2gUesUpna7S1EIexrZEG3CjDR%2BQ%2F2J4h%2B2grTLzoWZgAUTh7KZMq%2Fyxdqyw%3D%3D